• Dokümanlar

Son Haberler

Vefat Yıldönümü

ZAMAN 20-03-1997 Türkiye'den Ukrayna'ya uzanan dostluk eli

21. yuzyil akil almaz degisimlere, yeniliklere gebe adeta surprizler kusagi bir cag; kohne Düşünceler, insanligin yuzkarasi sistemler, kapali toplumlar, polis devletleri artik cozulmek uzere...

En son Doğu Bloku ulkelerinde baslayan demokratiklesme hareketleri ile en kati dogmatik doktrinler de geride kaldi. Globallesen dunyada devletler ve milletler birbirine yaklastikca her sahada bir cok ortak nokta ve koordinat kesfediliyor.

1990''li yillardan itibaren baslatilan, Orta Asya ve Balkan ulkelerine gidisgelislerle bu topraklarda yasayan soydas ve dindaslarimiza hasretle kucaklasma firsati bulduk. Bu ulkelerle her seviyeden iliskilerimiz gelisirken, isadamlarimiz yatirimcilarimiz, tuccarimiz akademisyen ve eğitimcilerimiz bu ulkelere yerlesmekte, komsuluk munasebetlerini daha da hizlandirmakta.

52 milyon nufusu ve 603 bin km. yuzolcumu ile Rusya''dan sonra ikinci buyuk BDT ulkesi olan Ukrayna, bu iliskilerin son donemlerde hizla gelistigi ulkelerin basında yer aliyor. Ozellikle Asya ile Avrupa''nin birlesme noktasinda, Doğu-Bati, Kuzey-Guney ulkeleri arasinda kopru konumunda olan iki ulke Türkiye ve Ukrayna''nin iliskilerinin gelismesi de farkli bir oneme sahip bulunuyor. Son donemlerde Türk cumhuriyetleriyle gelisen ekonomik iliskilerin yani sira Ukrayna''da kurulan Ukrayna-Türk Sanayici ve Isadamlari Birligi (UTSIAB), sayesinde Türkiye''den Ukrayna''ya ihracat yapan ve Ukrayna''ya yerlesen isadamlari bir cati altinda bir araya geldiler. Karadeniz Ekonomik Isbirligi''nin en genis ve guclu ulkelerinden olan Ukrayna''da bir araya gelen Türk mutesebbis ve isadamlari, bir yandan Türkiye''nin iyi niyet elcisi olarak gorev yaparken, diger taraftan iki ulke ticaretinin gelismesine katki sagliyorlar.

ALTIN ORDU''DAN UKRAYNA''YA

Globallesen dunyada, toplumlararasi mesafeler yakinlasirken birliktelikler de artmakta; butun insanligin her gecen gun ihtiyacini hissettigi sevgiyle-diyalogun gelistirilmesine bizim insanimizin onculuk etmesi alkislanmaya degerdir. Iste bu tarihi gorevin idrakinde olan mutesebbis-isadamlarimizla birlikte üniversitelerden Öğretim gorevlilerinden olusan bir grupla birlikte Ukrayna''daydik.

Kaderde sari irktan, Slav kokenli millet Ukrayna ile bulusmak da varmis. Tarihimizde Altinordu Devleti''nin kuruldugu bu topraklarda, kismen Tatarlar bulunmus. Osmanlı zamaninda ciddi iliskilerimizin olmadigini ancak Kanuni Sultan Süleyman''in Ukraynali Hurrem Sultani saraya aldigini goruyoruz.

Ukrayna-Türk Isadamlari Derneği tarafindan organize edilen 19-24 Subat tarihli Ukrayna gezi programina katilan 20 kisilik heyetin 6 gunluk ziyaretleri, cok yararli sonuclar verirken, hatiralarla dopdolu gecti.

Beraberimizde goturdugumuz ve Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel''in Ukrayna''ya olan yakin ilgisini ve verdigi onemi ifade eden mektup ve plaketi YOK Uyesi Prof. Dr. Serif Ali Tekalan takdim etmisti, Ukrayna Devlet Baskani''na. Türkiye''de Fatih eğitim Kurumlari''yla ve 16 dis ulkede basarili kolejleriyle taninan Cag Öğretim Kurumlari''nin Kiev''de de okul acmalarina referans veren Milli eğitim Bakani''mizin mektubunu ise Bakanlik Yurtdisi eğitim Hizmetleri Genel müdüru Aysal Aytac Başkanlığındaki heyet goturmustu Ukrayna eğitim Bakanligi''na. Kiev''de ''Ukrayna-Türk Dostluk Koleji'' acilmasi hususunda hemfikir icerisinde olundu. Ukrayna bakan yardimcilari oncelikle iki ulke eğitim bakanlarinin ''eğitim Isbirligi'' protokolunun gerceklestirilmesi ile bu projenin daha da gelistirilebilecegini bildirdiler. Bakanlik yetkilileri, Cag Öğretim Isletmeleri''nin acmayi planladigi Ingilizce eğitim yapan kolejin Ukrayna icin model olacagini dile getirerek uc senedir Kirim''da, bir senedir Herson''da faaliyet gosteren Türk kolejlerini takdir ile yad ettiler.

 

PARLAMENTODAN SAYGIN KARSILAMA

Corum Milletvekilimiz Hasan Caglayan Başkanlığındaki heyetle Ukrayna Parlamentosu Yüksek Ilmi Meclisi''nde Ukrayna parlamenterleri ile Ukraynali Öğretim gorevlilerinin katildigi programda gorusmeler dostca bir ortamda gerceklesti. Ukrayna heyeti ozel eğitim alaninda altyapilarinin olmadigini belirtince, Türk heyeti 30 yillik ozel eğitim tecrubelerinin oldugunu ve bu birikimlerini Ukrayna''ya sunmayi bir gorev bildiklerini dile getirdiler.

Milletvekili Hasan Caglayan, Doc. Dr. Faruk Ildiz ve Aysal Aytac, ''ozel okullarin devletin uzerindeki eğitim yukunu hafiflettigini, bu hususta devletin ozel sirket ve vakiflara destek verdigini vurguladilar. Türkiye 30 yillik ozel okullar birikiminin olmasina ragmen eğitimdeki yapinin yuzde 2 oldugu, 2000 yilinda hedefin yuzde 10 oldugu ise konusulanlar arasinda yer aldi. Ukrayna heyeti Dostluk Koleji''nin acilmasina tam destek vereceklerini belirttiler Parlamenterler dunyaya acilan bu Türk eğitim modelini hayranlikla dinleyerek takdir hislerini gizleyemediler.

Gorusmeler sirasinda Rusca, Ukraynaca ve Türkce bilen bir tercuman bulundurmamiz ayrica onlari memnun etmisti. Heyet Türkiye''ye davet edildiginde memnuniyetle geleceklerini bildirdiler. Bilahare resmi yaziyla da heyetimize tesekkur ettiler. Ukraynali parlamenterler heyetimizin duygulu-mantikli ve tesirli konusmalarini hayranlikla dinlerken bir ara Ukraynali bir parlamenter, ''Ben anlattiklarinizi Kur''an-i Kerim''de okumustum. Benim kanaatime gore her yonetici hatta her insan Kur''an-i Kerim''i okumalidir. Eger insanlik Kur''an''daki sevgiyle-sefkatle-merhametle toleransla dolu mesajlari dinleseydi gecmisteki savaslar ve düşmanliklar olmazdi.'' demisti.

TürkCE öğretmenI ISTIYORLAR

Eski SSCB zamanindan beri en buyuk üniversiteler sayilan KPI (Politeknik Univ.) ve Tarasa Cevcenko Uluslararasi Iktisat üniversiteleri ile yapilan ilk gorusmelerde, üniversite Rektörleri Yüksek lisans ve doktora yapmak isteyen ogrencilere kolaylik saglayacaklarini belirtiyorlar. Türkce öğretmeni talebinde bulunan yetkililer bir yandan kapilarini Türkiye''den gelen ogrencilere acacaklarini ifade ederlerken, bir yandan da Tarasa Cevcenko Uluslararasi Iktisat üniversitesi Rektör yardimcisi iki ulke arasinda ekonomik-kulturel ve eğitim isbirligini gelistirmek amaciyla ortaklasa bir kongre duzenlemeyi teklif ediyorlardi.

Yaptigimiz gezide, Cag Öğretim Kurumlari''nin destegi ile KPI üniversitesi''nde Türkce dersleri verilmeye baslanmis oldugunu ogrendik. Hatta gectigimiz yaz ayinda Kiev''i ziyaret eden Prof. Sabahattin Zaim, Prof. Suat Yıldırım, Prof. Oguz Borat ve Prof. Ramazan Evren heyetini KPI üniversitesi ile imzaladiklari eğitim Isbirligi Antlasmasi sonucu Türk ogrencilere bir ogrenci yurdu tahsis ettiklerini belirttiler.

BASARILI IS BAGLANTILARI

UTSIAB''in organize ettigi heyet icerisinde bulunan isadamlarimizin yaptiklari calismalar da en az digerleri kadar dikkate degerdi. Heyete katilan ISHAD 1996 donemi Baskani Hüseyin Yaman, ECA Grubu adina Metin Bayulgen, Bogazici Otomotiv sahibi Davut Hancioglu, Calligon Su Aritma-Nema Kimya adina M. Emin Ozyazici, Tikvesli Grubu adina Adnan Vardarli, Onur Tekstil sahibi Turan Kaygusuz, ADAM Meyve Sebzecilik sahibi Mirbey Adam, ALAPA Un adina Muzaffer Aslan gibi isadamlarimiz Tarim Bakanligi yetkilileriyle Dis Ekonomi Iliskiler Daire Baskani ile gorustuler. Ukrayna, Dunya Bankasi''nin sirketlere kredi vermediklerini, devlet kuruluslarina kredi verdiklerini beyan ederek devlet ile yapilacak yatirim sahalarinin kredilendirilecegini belirttiler. Cok cazip yatirim projelerinden bahsettiler. Bu donemde Ukrayna''da restore edilecek cok buyuk insaat projeleri devlet destekli olarak Türk insaatcilarini bekliyorlar.

Isadamlarimizin gorusmelerden sonra vardiklari ortak kanaat, Ukrayna''nin gelecegi parlak, altyapisi Sağlam, cazip yatirim sahalari olan bakir, islenmemis, daha tam kesfedilmemis bir ulke oldugu seklinde. Türk mutesebbislerinin bu ulkede daha cabuk organize olabilmeleri icin UTSIAB onculugunde Türk is merkezi projesinin hayata gecirilmesi ise umit veriyor.

 

UKRAYNALI VE RUS OGRENCILERE Türk KOLEJI

Cag Öğretim Kurumlari tarafindan 1996 yilinda Ukrayna''nin Herson Eyaleti''nde acilan Herson Türk Koleji, heyetimizin ziyaret noktalarindan bir digeri oldu. Okul müdürunun teferruatli bilgi verdigi okulda ogrencilerin yuzde 90''i Ukraynali ve Rus ogrencilerden olusuyor. Ogrencilerin kisa zamanda Ingilizce ve Türkceyi ogrendiklerini musahede ettik.

Türk dostu Ukraynali Herson Devlet üniversitesi Rektöru ve yardimcilariyla gorusmeler yapildi. Ukrayna''yi sulayan, besleyen Dinyeper Nehri''nin en verimli bolgesi olan Herson''un tabii guzellikleri yaninda zirai zenginlikleri heyetimizi hayrette birakti. Eski SSCB zamanindan beri en buyuk aycicek ve bugday sahalari bu topraklarda bulunuyor. Bu bolgenin en buyuk dis yatirimcisi da bir Türk isadami, 13.5 milyon dolara elektronik fabrikasini devralmis ve reorganize etmekte.

 

YESIL KIRIM, CILEKES TATARLAR

Tarihi baglarimizin cok guclu oldugu, yuzyila yakin dayanilmaz esaret ve surgunlere birakilmis Tatarlarin en yogun oldugu Kirim''a gecmek bambaska bir duygu idi. 2.5 milyon nufusa sahip Kirim''da yasayan Tatarlarin Ukrayna ve Rus toplumlari ile uyum icerisinde her gecen gun sayisal ve keyfiyet olarak artan bir oranda gelismekte oldugunu gozlemledik. Ozbekistan basta olmak uzere diger federasyon bolgelerindeki Tatarlar oz vatanlarina yerlesmekteler. Fakat ev yok, is yok, as yok... Sadece azim var.

Ukraynali Türk dostu Kirim Başbakani ile gorusme dostca bir ortamda gerceklesti. Heyetimize Kirim Hakkında bilgi sunuldu. Kirim''da ikinci bir okul kompleksi kurulmasi ile ilgili destek sozu verdiler. 80 donumluk cok genis bir arazide kurulmak istenen yarim kalmis üniversite kompleksinin degerlendirilmesi teklif edildi ve daha sonra on protokol yapildi.

Kirim''a gelindiginde tabii olarak ilk gorusulecek kisi, cilekes insan Kirim Milli Meclis Baskani Mustafa Cemiloglu olmaliydi. Cemiloglu, Türk isadamlarinin Kirim''a yatirim yapmalarini israrla istedi. 90 kisilik Kirim Parlamentosu''nda bulunan 14 Tatar milletvekillerini temsilen bir heyetle toplanti yapildi. Kirim''da Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel''in Kirim''a verdigi bin konutun insa edilmesi sozu dort gozle bekleniyor. Diger milletlerin ve Ukraynali-Rus yoneticilerin dilinde bu konunun alay konusu oldugu huzunle anlatildi.

Heyetimiz, Akmescid ve Bahcesaray sehirlerinin tarihi ve turistik yerleri ile Kirim Hansaray Muzesi''ni de gezdi. Heyetimizin cok duygulandigi bu gezide Gazi Giray''larin da mezarlari ziyaret edildi.

Sicak ilgiyle karsilanilan Kirim''da Kirim Enstitu Rektöru F. Yakubov ve Kirim Devlet üniversitesi Rektöru Sarapa ile yararli gorusmeler yapildi. Ukrayna ile dostlugun ilk baslangicini olusturan Kirim Türk Koleji ziyaret edildi. Okul Hakkında bilgiler alindi. Türk-Tatar-Ukraynali ve Rus öğretmenlerin birlikte uyguladigi eğitim modeliyle yapilan calismalar anlatildi. Uc sene icerisinde kolej, Kirim''da ilgi odagi olmus kontenjanlarin da dolmus durumda oldugunu anlattilar.

* Cag-Ukrayna Öğretim Kurumlari Yonetim Kurulu Baskani